ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΙΝΑ-ΒΥΖΑΝΤΙΟ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας διοργάνωσε, από κοινού με το Πανεπιστήμιο του Πεκίνου, Διεθνή Επιστημονική Συνάντηση με τίτλο «Βυζάντιο και Κίνα: Σχέσεις και Παράλληλοι». Το διεθνές συνέδριο διεξήχθη στο Μυστρά, στις 2 και 3 Οκτωβρίου 2021.

Οι θεματικές του συνεδρίου κάλυψαν την ευρεία προβληματική που αφορά τις παραμέτρους των σχέσεων Βυζαντίου και Κίνας στη μακρά διάρκεια, η οποία αποκτά αυξανόμενο ενδιαφέρον τόσο με τις αρχαιολογικές μαρτυρίες που έρχονται τελευταία στο φως όσο και με τη διαρκώς αυξανόμενη παρουσία της Ευρασίας στην παγκόσμια γεωπολιτική σκηνή. Εμπορικές σχέσεις, θρησκευτικές αποστολές, πολιτιστικές ανταλλαγές, πνευματικές αναζητήσεις και υλικός πολιτισμός, αποδεικνύουν ότι το Βυζάντιο αποτέλεσε τη γέφυρα ανάμεσα στους λαούς της Ευρασίας και στο Δυτικό κόσμο, εγκαινιάζοντας πολιτικές συνεργασιών αλλά και ανταγωνισμού, καινοτομώντας σε πολλά πεδία, απαντώντας με δυναμισμό στα όρια που έθετε η γεωγραφία και οι διαφορετικές πολιτιστικές αναφορές.

Ο βασικός εισηγητής, καθηγητής Filippo Ronconi, παρουσίασε ένα πανόραμα της έρευνας και της βιβλιογραφίας που έχει σχηματιστεί γύρω από τις βυζαντινο-κινεζικές σχέσεις τις δύο τελευταίες δεκαετίες του 20ού και 21 αιώνα, καθώς και τις τάσεις της επιστημονικής παραγωγής τον αιώνα που διανύομε. Συγκριτικές σπουδές, μελέτες σχετικές με τη μετανάστευση και το κλίμα, διασυνοριακές μελέτες, οδηγούν τη διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα. Μέχρι τελευταία, προκαταλήψεις που αντανακλώνται στην ορολογία αλλά και στις αντιλήψεις του ενός για τον άλλο, απομάκρυναν μάλλον παρά επέτρεψαν την προσέγγιση μεταξύ Δύσης και Άπω Ανατολής. Ωστόσο, το μέλλον προδιαγράφεται θετικό αν συνυπολογίσουμε τη ραγδαία αύξηση του ενδιαφέροντος και των εκδόσεων σχετικά με το Βυζάντιο στην Κίνα αλλά και την εκπόνηση προγραμμάτων με αυτή τη θεματική την παρούσα περίοδο.

Στο συνέδριο αναπτύχθηκαν ήδη δύο θεματικές που εντάσσονται στις συγκριτικές σπουδές. Η κοινή ανακοίνωση του καθ. Βασιλείου Κουκουσά και του Μιχαήλ Χυτήρογλου, σχετικά με την αυτοκρατορική ιδεολογία των μεσαιωνικών κρατών του Βυζαντίου και της Κίνας καθώς και η ανακοίνωση του καθ. Στέφανου Κορδώση, που αφορούσε την ανάπτυξη ενός ερμηνευτικού περιβάλλοντος γύρω από την έννοια του Ceasar / Khan.

Στον ίδιο ερμηνευτικό ορίζοντα και ενώπιον των τελευταίων αρχαιολογικών ανακαλύψεων στην Κίνα σχετικά με την κυκλοφορία βυζαντινών νομισμάτων, η καθ. Guo Yunyan παρουσίασε την προβληματική της χρονολογικής κατάταξής τους αλλά και τους εύρους της χρήσης τους. Η προβληματική αυτή συνοδεύτηκε από ανάλογα ευρήματα, κινεζικών αυτή τη φορά νομισμάτων της Δυναστείας Tang, που βρέθηκαν στην Κορινθία και χρονολογούνται στον 13ο αιώνα.

Ως προς τη μελέτη επί μεταναστευτικών ρευμάτων κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, από την Άπω Ανατολή προ το Βυζάντιο, μίλησε ο καθ. Pang Guoqing. Συγκεκριμένα, ανέλυσε τα στατιστικά στοιχεία της δημογραφικής κρίσης που έπληξε το Βυζάντιο από τον 7ο στον 9ο αιώνα και τα μέτρα που το τελευταίο έλαβε προκειμένου να αντιμετωπίσει την κρίση αυτή.

Η Δρ Μεσαιωνικής Ιστορίας Κατερίνα Β. Κορρέ και ο καθ. Χρήστος Αραμπατζής έθεσαν τα βασικά ερευνητικά ερωτήματα σχετικά με τον αντίκτυπο των Βυζανττινο-Κινεζικών σχέσεων στη Δύση και συγκεκριμένα στις ναυτικές πόλεις της Ιταλίας. Περιέγραψαν το εμπορικό δίκτυο που είχε δημιουργηθεί μεταξύ των δύο αυτοκρατοριών προκειμένου να παρακαμφθεί ο αραβικός παράγοντας και επιχείρησαν να απαντήσουν στο ερώτημα του ρόλου των Σύρων Νεστοριανών αφενός στις διαδικασίες προσέγγισης των δύο αυτοκρατοριών και αφετέρου στην ανάπτυξη κυρίως του εμπορίου μεταξιού. Τη θέση των Νεστοριανών στη περσική αυτοκρατορία των Σασσανιδών σκιαγράφησε ο καθ. Ιωάννης Παναγιωτόπουλος τον 6ο αιώνα. Την ενότητα αυτή έκλεισε ο καθ. Lin Lijuan, με μια σημαντικότατη παρουσίαση ενός χειρογράφου, που ήταν η Συριακή εκδοχή του μύθου του Αγίου Γεωργίου, το οποίο βρέθηκε στην περιοχή Turfan.

Στο πολύ ενδιαφέρον πεδίο των κινεζικών τεχνολογικών καινοτομιών, η υποψ. Δρ Minqi Chu, παρουσίασε πρωτότυπη εργασία για την παραγωγή χαρτιού και χειρογράφων στο Βυζάντιο χρησιμοποιώντας τεκμήρια βυζαντινών κωδίκων. Βασιζόμενος σε βυζαντινά χειρόγραφα του 11ου αιώνα αλλά και σε κινεζικές πηγές της εποχής, ο Δρ Βυζαντινολογίας Frederic Làuritzen προσπάθησε να ανασυστήσει το περιβάλλον των κινεζικών πρεσβειών στη βυζαντινή αυλή και την παρουσία σε αυτές του Μιχαήλ Ψελλού, μιας σημαντικότατης προσωπικότητας της περιόδου. Οι εργασίες το συνεδρίου ολοκληρώθηκαν με την ανάπτυξη ενός οδικού χάρτη για τις βυζαντινο-κινεζικές σπουδές με μελλοντικό αποτύπωμα, από τον ομότιμο καθ. Μιχαήλ Κορδώση.

Το Διεθνές Συνέδριο υπήρξε ένα ώριμο και σταθερό βήμα για την προώθηση της Ελληνο-Κινεζικής Ακαδημαϊκής συνεργασίας και έθεσε τις βάσεις για τον περαιτέρω επιστημονικό διάλογο στις θεματικές που αναπτύχθηκαν.